آجر قزاقی چیست و چه کاربردی دارد؟ در این مطلب قصد داریم یکی از قدیمی ترین آجرهای موجود که با نام آجر قزاقی، آجر نظامی، آجر ختایی یا آجر قمی در بازار موجود است، را معرفی کنیم. همانطور که میدانیم آجر یکی از کهن ترین مصالح ساختمانی در کل دنیا می باشد. آجرهای قزاقی نیز از این موضوع مستثنی نیستند.

آجر سنتی قزاقی

 «قزاق» تحریف واژهٔ روسی «کازاکKazak »است که در فرانسه و برخی زبان‌های دیگر، کُزاک (Cosaque) تلفظ می‌شود. در زبان روسی قزاق‌ها را کازاخ می‌گویند. قزاق قومی از نژاد زردپوست آسیایی و عمدتاً مسلمان با تبار ترکی هستند که زیستگاه‌شان آسیای میانه (قزاقستان کنونی) هست و تا قرن نوزدهم که خان‌نشین‌هایشان به تصرف ارتش روسیه درآمد، حضوری در تاریخ روسیه نداشتند. منبع این مطلب: ویکیپدیا

همانطور که در بالا اشاره شد با ورود قزاق ها به ایران، سربازخانه هایی ساخته شد که با آجرهایی در سایز5×10×20 بود. سپس این آجرها با نام آجرهای قزاقی رواج پیدا کرد. هر چند شواهد و مدارکی وجود دارند که ثابت میکند، آجرهای قزاقی قبل از ورود قزاق ها به ایران در این کشور وجود داشته اند مانند آجرهای استفاده شده در پل دختر، آجرهای سنتی در زیگورات چغازنبیل و روستای ابیانه. این شواهد نشان میدهند که آجر نما قزاقی از دیرباز در ایران وجود داشته است و با ورود قزاق ها واستفاده آنها از این سایز آجر، این نوع آجر با اسم آجر سنتی قزاقی متداول شد. آجر نما قزاقی برای نمای ساختمان، نمای داخلی و انواع بناها مخصوصا بناهای سنتی مانند رستوران یا کافه و منزل مورد استفاده قرار میگیرد.

آجر قزاقی در پل دختر
استفاده از آجر قزاقی در پل دختر

ابعاد آجر قزاقی

  • در ابعاد پلاک 2.5×20×7
  • در ابعاد 2.5×20×5 سانتی متر
  • در ابعاد کف یا کف فرش 25×25 و 20×20
  • در ابعاد 10×20×5
آجر قزاقی کف
آجر سنتی قزاقی کف
آجر سنتی قزاقی کف فرش
آجر سنتی قزاقی کف فرش

روش تولید آجر سنتی قزاقی

آجر سنتی قزاقی به روش دستی (مانند آجر دستی خشتی) تولید می شود بدین شکل که ابتدا خاکی مناسب و با کیفیت خوب را تهیه کرده، سپس آن را با آب مخلوط میکنیم. این مخلوط باید به گونه ای باشد که به صورت گلی یک دست در بیاید که گاها چند روز طول میکشد. پس از طی این مرحله، افراد با پای خود به گل ورز میدهند. سپس گل آماده شده را در قالب هایی که از قبل آماده شده است میریزیم و بوسیله نخ برش، برش ایجاد میکنیم.

پس از این مرحله، خشتها را باید در آفتاب گذاشته تا خشک شوند. درنهایت خشتهای آماده ی روانه ی کوره می شوند تا به صورت کامل پخته شوند. نتیجه ی این مرحله میتواند آجرهایی به رنگهای مختلفی از جمله زرد، حنایی، خاکی، طلایی، زرد روشن یا تیره، اخرایی و … باشد.

آجر قزاقی نما
آماده سازی گل برای قالب زدن آجر
خشت زدن آجر قزاقی
قالب زدن دستی آجر

مزایا و معایب آجر نما قزاقی

  • مقاومت بسیار بالا در مقابل انواع آب و هوا
  • مقاومت و محکم بودن در برابر شکستگی وترک خوردن
  • عدم شوره زدن
  • عایق گرما و سرما است در نتیجه موجب بهینه سازی انرژی میشود
  • بناهای ساخته شده با آجرنما قزاقی ارزش بیشتری دارند

کاربرد آجر سنتی قزاقی

آجر سنتی قزاقی
آجر قزاقی قرمز اخرایی

آجر سنتی قزاقی علاوه بر اینکه بهترین مثال برای یک ماده وفادار است، محبوبیت آن را در زمینه های سازگاری با محیط زیست نیز مورد توجه است. آجر نما قزاقی از مواد معدنی رسی طبیعی ساخته شده است. علاوه بر این، مقدار کمی منگنز، باریم و سایر مواد افزودنی با خاک رس ترکیب شده و سایه های مختلفی تولید می کنند. به محض مخلوط شدن، هر مخلوط به حدود 2000F حرارت می رسد. در میان خوبی هایی که آجرها دارند، این واقعیت نیز وجود دارد که نه تنها ماده ای غیر قابل احتراق است، بلکه دارای مزیت محافظت از باد بالا نیز می باشد. مطالعات نشان داده است که خانه های ساخته شده با آجر در مقابل باد و طوفان شدید، مقاومت بسیار خوبی دارند.

از آجرنما قزاقی میتوان در نمای بیرونی ساختمان استفاده کرد که در گذشته بسیار رواج داشت. در حال حاضر از این آجر برای هر دومورد نمای داخلی و بیرونی میتوانیم استفاده کنیم. آجر سنتی قزاقی یا آجر قمی بیانگر سبک خاص و گرم سنتی و فضای قدیمی می باشد که میتوان در رستوران ها، کافه ها، هتل ها، هنرستان های زیبایی، کف خانه ها، کف فرش پیاده رو ها و جاهای خاص و دیگر اماکن استفاده کرد.

آجر قزاقی سنتی
آجر نما قزاقی سنتی

آجر قزاقی سنتی در روستاهای قدیمی

یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران که در ساخت خانه ها و بناهای آن از آجر سنتی قزاقی استفاده شده است، روستای ابیانه است. ابیانه در میان دامنه کوه کرکس قرار گرفته است. ابیانه با آجرهای قرمز قزاقی اش منطقه ای خوش اب و هواست که گردشگران را به خاطر بافت زیبا و سنتی خانه ها و مردمش به سمت خود جذب میکند. این روستای سنتی زیبا مربوط به دوران سلجوقیه، صفویه وقاجاریه می باشد. همانطور که میبینید در تصویر زیر آجرهای قزاقی به خوبی قابل مشاهده اند که این آجرهای سنتی و بی نظیر، زیبایی بافت را دوچندان کرده اند.

آجر قزاقی سنتی در ابیانه
دسته‌ها: آجر نما

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code